Hiszpańska firma technologiczna wchodzi na rynek polski. Kod źródłowy gotowy, produkt przetestowany, umowy z pierwszymi klientami podpisane. A potem pojawia się pytanie, które powinno paść sześć miesięcy wcześniej: czy nasze IP jest chronione w Polsce?

Ochrona własności intelektualnej w Polsce dla firm technologicznych z Hiszpanii wymaga działania na trzech poziomach jednocześnie: rejestracja praw wyłącznych, dostosowanie do regulacji unijnych obowiązujących bezpośrednio w Polsce (AI Act, RODO, DORA), oraz zabezpieczenie umowne w relacjach z lokalnymi partnerami. Zaniedbanie któregokolwiek z tych poziomów otwiera drogę do sporów, których rozstrzygnięcie przed polskim sądem trwa średnio dwa do trzech lat.

Ten alert wskazuje, co się zmieniło w polskim i unijnym otoczeniu regulacyjnym, kogo zmiany dotyczą bezpośrednio, oraz jakie działania należy podjąć – i w jakim terminie.

Co się zmieniło i dlaczego dotyczy to właśnie Państwa firmy?

Trzy regulacje unijne weszły w życie lub zaczęły obowiązywać w ciągu ostatnich 18 miesięcy. Każda z nich zmienia warunki ochrony IP dla firm technologicznych działających transgranicznie. Razem tworzą złożoność, która zaskakuje nawet doświadczonych prawników.

Rozporządzenie w sprawie AI Act (Rozporządzenie UE 2024/1689) weszło w życie 1 sierpnia 2024 roku. Systemy AI wysokiego ryzyka – w tym narzędzia do oceny kredytowej, rekrutacji i biometrii – wymagają oceny zgodności przed wdrożeniem na rynek unijny. Dla hiszpańskiej firmy technologicznej oferującej takie rozwiązania w Polsce oznacza to obowiązek dokumentacji technicznej i rejestracji w unijnej bazie danych. Termin na dostosowanie systemów wysokiego ryzyka mija w sierpniu 2026 roku.

DORA (Rozporządzenie UE 2022/2554) obowiązuje od 17 stycznia 2025 roku. Dotyczy podmiotów finansowych i ich dostawców ICT. Jeśli Państwa firma dostarcza oprogramowanie lub usługi chmurowe instytucjom finansowym w Polsce, podlegacie wymogom zarządzania ryzykiem ICT i obowiązkowemu raportowaniu incydentów do KNF. W praktyce – wiele firm o tym zapomina – obowiązek dotyczy dostawców technologii, nie tylko banków.

RODO (Rozporządzenie UE 2016/679) nie jest nowością, ale PUODO – polski organ nadzorczy – aktywnie egzekwuje przepisy wobec podmiotów zagranicznych przetwarzających dane polskich użytkowników. Brak właściwej podstawy prawnej transferu danych z Polski do Hiszpanii to ryzyko kary do 20 milionów euro lub 4% globalnego obrotu. Szczegóły mechanizmów transferu danych omawia przewodnik o transferze danych z Polski.

Jakie działania ochrony IP są pilne i nieodwracalne?

Ochrona IP działa na zasadzie pierwszeństwa. Kto pierwszy zarejestruje znak towarowy lub patent w danej jurysdykcji, ten ma prawo wyłączne – niezależnie od tego, kto faktycznie stworzył rozwiązanie. To nie teoria. To mechanizm, który regularnie uderza w firmy wchodzące na nowy rynek bez uprzedniej rejestracji.

Znak towarowy w Unii Europejskiej chroni markę we wszystkich 27 państwach członkowskich, w tym w Polsce. Rejestracja w Urzędzie Unii Europejskiej ds. Własności Intelektualnej (EUIPO) trwa od 4 do 6 miesięcy przy braku sprzeciwów. Opłata podstawowa wynosi 850 euro za jedną klasę towarów lub usług. Jeśli konkurent zarejestruje identyczny lub podobny znak przed Państwem – droga sądowa jest kosztowna i niepewna.

Oprogramowanie w Polsce chronione jest prawem autorskim automatycznie – bez rejestracji. Jednak umowy z polskimi podwykonawcami, pracownikami i partnerami muszą wyraźnie przenosić majątkowe prawa autorskie na spółkę. Brak klauzuli o przeniesieniu praw w umowie z polskim programistą oznacza, że prawa do kodu pozostają przy twórcy. To jeden z najczęstszych błędów w strukturach transgranicznych.

  • Zarejestruj znak towarowy w EUIPO – termin: przed wejściem na rynek polski
  • Sprawdź umowy z polskimi podwykonawcami pod kątem przeniesienia praw autorskich
  • Oceń, czy Twój system AI podlega wymogom AI Act (kategoria ryzyka)
  • Zweryfikuj podstawę prawną transferu danych osobowych z Polski do Hiszpanii
  • Jeśli obsługujesz instytucje finansowe – sprawdź wymogi DORA wobec dostawców ICT

Porównanie strategii ochrony IP dla firm z różnych jurysdykcji – w tym ze Szwajcarii – zawiera analiza strategii IP dla firm szwajcarskich w Polsce. Struktury korporacyjne dla podmiotów z Hiszpanii omawia praktyka corporate M&A dla klientów z Hiszpanii.

Uważamy, że bezpieczniejszym rozwiązaniem jest przeprowadzenie audytu IP przed pierwszą transakcją w Polsce – nie po pierwszym sporze. Koszt audytu jest wielokrotnie niższy niż koszt postępowania sądowego o naruszenie praw wyłącznych.

Konkretna sytuacja Państwa firmy wymaga oceny, które prawa IP są już chronione w Polsce, a które wymagają natychmiastowej rejestracji lub zabezpieczenia umownego. Zaniedbanie tego kroku przed zawarciem pierwszych umów z polskimi partnerami może zamknąć drogę do skutecznej ochrony.

Jeśli Państwa spółka technologiczna z Hiszpanii wchodzi na rynek polski lub już tu działa bez pełnego audytu IP – przeprowadzimy ocenę portfela praw, weryfikację umów z lokalnymi partnerami i analizę zgodności z AI Act oraz DORA: info@kordeckipartners.com.

Często zadawane pytania

P: Czy rejestracja znaku towarowego w Hiszpanii chroni markę w Polsce?

O: Nie. Krajowy znak towarowy zarejestrowany w Hiszpanii (OEPM) nie obejmuje terytorium Polski. Ochronę w całej Unii Europejskiej, w tym w Polsce, zapewnia wyłącznie rejestracja unijnego znaku towarowego w EUIPO lub odrębna rejestracja krajowa w Urzędzie Patentowym RP. Rejestracja w EUIPO to najefektywniejszy kosztowo sposób ochrony marki na rynku polskim.

P: Jakie są terminy dostosowania do AI Act dla firm technologicznych?

O: Rozporządzenie o AI Act weszło w życie 1 sierpnia 2024 roku. Zakaz stosowania systemów AI niedopuszczalnego ryzyka obowiązuje od 2 lutego 2025 roku. Wymogi dla systemów wysokiego ryzyka wchodzą w życie w sierpniu 2026 roku. Firmy oferujące systemy AI w Polsce powinny przeprowadzić klasyfikację ryzyka swoich produktów niezwłocznie – przed wdrożeniem na rynek unijny.

P: Czy GDPR w Polsce różni się od GDPR w Hiszpanii?

O: RODO stosuje się bezpośrednio we wszystkich państwach członkowskich UE i jest jednolite. Różnice wynikają z krajowych przepisów uzupełniających i praktyki organów nadzorczych. PUODO – polski organ nadzorczy – ma własną praktykę decyzyjną, która może różnić się od podejścia AEPD w Hiszpanii. Transfer danych osobowych między Polską a Hiszpanią odbywa się swobodnie jako transfer wewnątrzunijny, bez dodatkowych mechanizmów.

KORDECKI & Partners to kancelaria prawna z siedzibą w Warszawie i Krakowie, doradzająca klientom biznesowym w 30 jurysdykcjach. Zespół łączy doświadczenie w prawie polskim i międzynarodowym z praktycznym podejściem do ochrony własności intelektualnej, regulacji technologicznych i wdrożeń AI Act oraz DORA. Pracujemy z polskimi przedsiębiorcami, inwestorami zagranicznymi i działami prawnymi korporacji. W sprawie Państwa sytuacji: info@kordeckipartners.com.

Zastrzeżenie: Niniejsza publikacja służy wyłącznie celom informacyjnym i nie stanowi porady prawnej. Informacje zawarte w materiale nie powinny być traktowane jako substytut profesjonalnej porady prawnej dostosowanej do konkretnych okoliczności. KORDECKI & Partners nie ponosi odpowiedzialności za działania podjęte lub zaniechane na podstawie treści tego materiału. W sprawie porady dotyczącej Państwa konkretnej sytuacji prosimy o kontakt: info@kordeckipartners.com.