Firma produkcyjna z Podkarpacia traci kluczowego odbiorcę w marcu. Zamówienia spadają o 60 procent. Zarząd ma kilka tygodni, by zdecydować: klasyczna upadłość z długotrwałą likwidacją majątku, restrukturyzacja bez gwarancji powodzenia – albo pre-pack. Trzecia ścieżka pozwala sprzedać zorganizowaną część przedsiębiorstwa nowemu właścicielowi jeszcze przed formalnym ogłoszeniem upadłości. Zakład działa, miejsca pracy zostają, wierzyciele dostają więcej niż w tradycyjnej likwidacji.

Pre-pack – zwany też przygotowaną likwidacją – to procedura uregulowana w art. 56a–56h Prawa upadłościowego. Wniosek składa się łącznie z wnioskiem o ogłoszenie upadłości. Sąd zatwierdza warunki sprzedaży postanowieniem, które zapada zwykle w ciągu 2–4 miesięcy od złożenia kompletnych dokumentów. Cena musi odpowiadać co najmniej wartości likwidacyjnej majątku.

Poniższy przewodnik przeprowadza przez każdy etap procedury – od momentu podjęcia decyzji przez zarząd, przez przygotowanie dokumentacji, aż po zamknięcie transakcji i rozliczenie z wierzycielami. Omawia też najczęstsze błędy, które kosztują czas i pieniądze, oraz trzy scenariusze biznesowe dla polskich realiów.

Czym jest pre-pack i kiedy warto go rozważyć?

Pre-pack to sprzedaż przedsiębiorstwa – lub jego zorganizowanej części – w ramach postępowania upadłościowego, ale na warunkach wynegocjowanych jeszcze przed ogłoszeniem upadłości. Sąd nie prowadzi przetargu od zera. Zamiast tego zatwierdza ofertę, którą dłużnik lub przyszły nabywca przedstawia razem z wnioskiem upadłościowym. Mechanizm działa na podstawie art. 56a–56h ustawy – Prawo upadłościowe, obowiązującego w tym kształcie od 2016 roku.

Kluczowa różnica wobec klasycznej upadłości likwidacyjnej tkwi w czasie. W tradycyjnym postępowaniu syndyk sprzedaje majątek miesiącami – niekiedy latami. Wartość firmy topnieje razem z odejściem klientów, pracowników i kontraktów. Pre-pack zatrzymuje ten proces. Nabywca wchodzi w prawa właściciela niemal natychmiast po uprawomocnieniu się postanowienia sądu, zwykle w ciągu 2–4 miesięcy od złożenia wniosku.

Kiedy zarząd powinien myśleć o tej ścieżce? Przesłanki są trzy. Po pierwsze – spółka jest niewypłacalna lub zagrożona niewypłacalnością w rozumieniu art. 11 Prawa upadłościowego. Po drugie – istnieje wiarygodny nabywca gotowy zapłacić cenę nie niższą niż wartość likwidacyjna. Po trzecie – szybkie przejście własności ratuje wartość operacyjną, której nie da się zachować w długim postępowaniu. W praktyce pre-pack sprawdza się najlepiej tam, gdzie głównym aktywem są kontrakty, marka i ludzie – nie nieruchomości czy maszyny.

Warto pamiętać o jednej rzeczy: pre-pack nie zwalnia zarządu z obowiązku złożenia wniosku upadłościowego w terminie 30 dni od zaistnienia stanu niewypłacalności, wynikającego z art. 21 ust. 1 Prawa upadłościowego. Spóźnienie grozi odpowiedzialnością osobistą na podstawie art. 299 § 1 k.s.h. – a także art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej za zaległości podatkowe spółki. Czas działa przeciwko zarządowi.

Trzy scenariusze, w których pre-pack ma sens:

  • Producent z Wielkopolski z unikalnymi liniami technologicznymi i kontraktami OEM – nabywca branżowy chce przejąć zakład jako działającą całość.
  • Spółka IT ze Śląska posiadająca własne oprogramowanie i umowy SaaS – wartość tkwi w kodzie i relacjach z klientami, nie w biurku i krzesłach.
  • Zagraniczny inwestor wchodzący na rynek polski, który chce przejąć udziały w rynku konkurenta bez przejmowania jego długów – pre-pack daje tę możliwość.

Jak wygląda procedura krok po kroku?

Procedura pre-pack składa się z pięciu etapów. Każdy ma własny harmonogram i dokumentację. Pominięcie któregokolwiek kroku skutkuje oddaleniem wniosku przez sąd – a to oznacza utratę kilku miesięcy i szansy na przeprowadzenie transakcji po korzystnej cenie.

Etap 1 – Decyzja zarządu i wybór doradcy (tydzień 1–2). Zarząd podejmuje uchwałę o zamiarze złożenia wniosku pre-pack. Na tym etapie niezbędne jest zaangażowanie doradcy restrukturyzacyjnego z licencją, który będzie pełnił rolę tymczasowego nadzorcy lub syndyka. Bez jego opinii sąd nie zatwierdzi warunków sprzedaży.

Etap 2 – Wycena i identyfikacja nabywcy (tydzień 2–6). Biegły wycenia przedsiębiorstwo metodą likwidacyjną. Równolegle prowadzone są negocjacje z potencjalnym nabywcą. Cena w umowie warunkowej musi być co najmniej równa wartości likwidacyjnej. Jeśli jest niższa – sąd oddali wniosek. Doradca restrukturyzacyjny wydaje opinię potwierdzającą, że oferowana cena jest rynkowa.

Etap 3 – Złożenie wniosku (tydzień 6–8). Wniosek pre-pack składa się łącznie z wnioskiem o ogłoszenie upadłości do właściwego sądu rejonowego – wydziału gospodarczego. Komplet dokumentów obejmuje: wniosek o zatwierdzenie warunków sprzedaży, projekt umowy z nabywcą, wycenę biegłego, opinię doradcy restrukturyzacyjnego oraz aktualny wykaz majątku i wierzycieli. Opłata sądowa od wniosku upadłościowego wynosi 1 000 zł.

Etap 4 – Postępowanie sądowe (tydzień 8–20). Sąd ogłasza upadłość i jednocześnie rozpatruje wniosek o zatwierdzenie sprzedaży. W praktyce oba postanowienia zapadają na tej samej rozprawie lub w bliskim odstępie czasu. Sąd może wyznaczyć biegłego sądowego do weryfikacji wyceny – to wydłuża postępowanie o 4–6 tygodni. KRS ujawnia upadłość w rejestrze niezwłocznie po uprawomocnieniu się postanowienia.

Etap 5 – Zamknięcie transakcji i rozliczenie (tydzień 20–28). Po uprawomocnieniu się postanowienia syndyk zawiera umowę sprzedaży z nabywcą. Cena trafia do masy upadłości i jest dzielona między wierzycieli zgodnie z kolejnością zaspokojenia. Pracownicy przechodzą do nabywcy na podstawie art. 231 k.p. – z zachowaniem dotychczasowych warunków zatrudnienia. Cały proces od złożenia wniosku do zamknięcia transakcji zajmuje zwykle 5–7 miesięcy.

Konkretna sytuacja Państwa spółki – stopień niewypłacalności, struktura wierzycieli, wartość aktywów – determinuje, który etap wymaga największej uwagi. Błąd w dokumentacji na etapie 3 cofa cały proces do punktu wyjścia. Jeśli Państwa firma rozważa tę ścieżkę, skontaktuj się z nami, zanim minie 30-dniowy termin ustawowy: info@kordeckipartners.com.

Jakie są koszty i ryzyka procedury pre-pack?

Koszty pre-pack są niższe niż klasycznej upadłości likwidacyjnej, ale nie są symboliczne. Trzeba je uwzględnić w biznesplanie transakcji, bo obciążają masę upadłości – a więc pośrednio zmniejszają to, co trafia do wierzycieli.

Główne pozycje kosztowe to:

  • Wynagrodzenie doradcy restrukturyzacyjnego – od 20 000 do 80 000 zł, zależnie od skali przedsiębiorstwa.
  • Wycena biegłego – od 5 000 do 30 000 zł.
  • Wynagrodzenie syndyka po ogłoszeniu upadłości – regulowane rozporządzeniem, zależne od wartości masy.
  • Obsługa prawna – od 15 000 zł wzwyż za kompleksowe doradztwo przy transakcji.
  • Opłata sądowa – 1 000 zł od wniosku upadłościowego.

Największe ryzyko proceduralne to oddalenie wniosku przez sąd. Dzieje się tak najczęściej z trzech powodów. Pierwsza przyczyna – oferowana cena jest niższa niż wartość likwidacyjna. Druga – opinia doradcy restrukturyzacyjnego budzi wątpliwości co do niezależności. Trzecia – dokumentacja jest niekompletna lub wewnętrznie sprzeczna. Oddalenie wniosku nie kończy sprawy automatycznie – sąd ogłasza upadłość w trybie zwykłym, a majątek trafia pod zarząd syndyka bez gwarancji szybkiej sprzedaży.

Ryzyko prawne dla zarządu jest osobnym zagadnieniem. Jeśli wniosek pre-pack złożono po upływie 30-dniowego terminu z art. 21 ust. 1 Prawa upadłościowego, zarząd nie korzysta z ochrony przewidzianej w art. 299 § 2 k.s.h. Oznacza to pełną odpowiedzialność osobistą za długi spółki – bez limitu kwotowego. W praktyce – wiele spółek o tym zapomina – pierwsze sygnały niewypłacalności pojawiają się znacznie wcześniej niż zarząd jest gotów je przyznać.

Spółka IT ze Śląska – jesień ubiegłego roku – złożyła wniosek pre-pack 45 dni po zaistnieniu stanu niewypłacalności. Sąd ogłosił upadłość, ale odmówił zatwierdzenia warunków sprzedaży z powodu opóźnienia. Transakcja przepadła. Nabywca wycofał ofertę. Zarząd odpowiada teraz za zobowiązania spółki z własnego majątku. To nieodwracalne.

Restrukturyzacja i obrona w sprawach white-collar dla polskich menedżerów to dwa obszary, które w praktyce pre-pack często się przenikają. Opóźnione złożenie wniosku upadłościowego może rodzić nie tylko odpowiedzialność cywilną, ale i karną – za działanie na szkodę wierzycieli.

Jakie błędy najczęściej niszczą szansę na pre-pack?

Praktyka pokazuje, że większość nieudanych pre-packów upada nie z powodu złej kondycji finansowej spółki, ale z powodu błędów proceduralnych i negocjacyjnych. Można ich uniknąć – jeśli wie się, czego szukać.

Błąd 1 – Za późne podjęcie decyzji. Zarząd czeka na „lepszy moment". Tymczasem każdy tydzień opóźnienia zmniejsza wartość przedsiębiorstwa i zawęża krąg potencjalnych nabywców. Termin 30 dni z art. 21 ust. 1 Prawa upadłościowego biegnie niezależnie od tego, czy zarząd jest gotowy na decyzję.

Błąd 2 – Zły wybór nabywcy. Nabywca wybrany bez analizy zdolności finansowej i motywacji strategicznej wycofuje się na etapie postępowania sądowego. Sąd nie czeka – oddala wniosek albo przechodzi do standardowej upadłości. Umowa warunkowa z nabywcą powinna zawierać kary umowne za wycofanie oferty.

Błąd 3 – Wycena niespójna z rynkiem. Biegły powołany przez dłużnika wycenia majątek zbyt nisko – po to, żeby cena nabywcy wyglądała atrakcyjnie. Sąd powołuje własnego biegłego. Wynik: postępowanie wydłuża się o 2–3 miesiące, a nabywca traci cierpliwość.

Błąd 4 – Niekompletna dokumentacja pracownicza. Pre-pack przenosi pracowników do nabywcy z mocy prawa na podstawie art. 231 k.p. Jeśli wykaz pracowników jest nieaktualny lub zawiera błędy, nabywca może kwestionować zakres przejętych zobowiązań. To powoduje spory po zamknięciu transakcji – kosztowne dla obu stron.

Co przygotować przed złożeniem wniosku? Oto lista kontrolna:

  • Aktualne sprawozdanie finansowe i prognoza płynności na 6 miesięcy.
  • Wykaz majątku z wyceną likwidacyjną – sporządzony przez niezależnego biegłego.
  • Projekt umowy sprzedaży z nabywcą – zaparafowany przez obie strony.
  • Opinia licencjonowanego doradcy restrukturyzacyjnego o warunkach sprzedaży.
  • Aktualny wykaz wierzycieli z podaniem wysokości i terminów wymagalności zobowiązań.

Producent rolno-spożywczy z Lubelszczyzny – wiosna 2025 roku – złożył wniosek pre-pack z wykazem wierzycieli sprzed 8 miesięcy. Sąd zwrócił wniosek do uzupełnienia. Nabywca – fundusz private equity – przedłużył termin ważności oferty o 6 tygodni, ale naliczył opłatę za przedłużenie w wysokości 150 000 zł. Koszt błędu był konkretny i natychmiastowy.

Często zadawane pytania

P: Czy pre-pack można zastosować, gdy spółka jest dopiero zagrożona niewypłacalnością – a nie formalnie niewypłacalna?

O: Tak – artykuł 3 ustęp 1 Prawa restrukturyzacyjnego dopuszcza interwencję już w stadium zagrożenia niewypłacalnością. Jednak pre-pack jest procedurą upadłościową, nie restrukturyzacyjną. Sąd upadłościowy musi stwierdzić niewypłacalność w rozumieniu artykułu 11 Prawa upadłościowego. Jeśli spółka jest jedynie zagrożona – właściwszą ścieżką może być postępowanie o zatwierdzenie układu lub postępowanie sanacyjne, które nie wymagają ogłoszenia upadłości.

P: Ile kosztuje pre-pack i czy koszty można rozłożyć na raty?

O: Łączne koszty profesjonalnego doradztwa, wyceny i obsługi prawnej mieszczą się zwykle w przedziale od 40 000 do 130 000 złotych – w zależności od skali i złożoności transakcji. Koszty postępowania sądowego są pokrywane z masy upadłości po ogłoszeniu upadłości, więc technicznie nie obciążają dłużnika bezpośrednio w momencie składania wniosku. Wynagrodzenie doradców zewnętrznych jest natomiast negocjowane indywidualnie – część kancelarii akceptuje wynagrodzenie success-fee powiązane z zamknięciem transakcji.

P: Czy nabywca w pre-pack przejmuje wszystkie długi spółki?

O: To jeden z najczęstszych błędnych przekonań. Nabywca w pre-pack nabywa przedsiębiorstwo lub jego zorganizowaną część – nie wstępuje w zobowiązania dłużnika. Długi pozostają w masie upadłości i są zaspokajane z ceny zapłaconej przez nabywcę. Wyjątkiem są zobowiązania pracownicze – przechodzą one na nabywcę z mocy artykułu 231 Kodeksu pracy. Nabywca powinien ten element uwzględnić w due diligence i w cenie transakcyjnej.

Jak KORDECKI & Partners może pomóc?

Konkretna sytuacja Państwa spółki – stopień zadłużenia, struktura aktywów, termin zaistnienia stanu niewypłacalności – determinuje, czy pre-pack jest możliwy i jakie ma szanse powodzenia. Każdy tydzień bez decyzji to tydzień, w którym wartość przedsiębiorstwa maleje, a nabywcy odchodzą. Skutki opóźnienia są nieodwracalne: utrata ochrony z artykułu 299 paragrafu 2 k.s.h. i pełna odpowiedzialność osobista zarządu.

Jeśli Państwa spółka stoi wobec decyzji o złożeniu wniosku pre-pack lub dopiero analizuje tę ścieżkę – przeprowadzimy ocenę sytuacji, przygotujemy dokumentację i skoordynujemy pracę doradcy restrukturyzacyjnego oraz biegłego: info@kordeckipartners.com.

Przy ocenie ryzyk towarzyszących procedurze pomocne może być również zapoznanie się z zagadnieniami dotyczącymi testowania integracji KSeF krok po kroku – zwłaszcza gdy przejmowane przedsiębiorstwo ma zaległości w systemach podatkowych wymagających pilnej normalizacji przed zamknięciem transakcji.

KORDECKI & Partners to kancelaria prawna z siedzibą w Warszawie i Krakowie, doradzająca klientom biznesowym w 30 jurysdykcjach. Zespół łączy doświadczenie w prawie polskim i międzynarodowym z praktycznym podejściem do restrukturyzacji, upadłości i transakcji pre-pack. Pracujemy z polskimi przedsiębiorcami, inwestorami zagranicznymi i działami prawnymi korporacji. W sprawie Państwa sytuacji: info@kordeckipartners.com.

Zastrzeżenie: Niniejsza publikacja służy wyłącznie celom informacyjnym i nie stanowi porady prawnej. Informacje zawarte w materiale nie powinny być traktowane jako substytut profesjonalnej porady prawnej dostosowanej do konkretnych okoliczności. KORDECKI & Partners nie ponosi odpowiedzialności za działania podjęte lub zaniechane na podstawie treści tego materiału. W sprawie porady dotyczącej Państwa konkretnej sytuacji prosimy o kontakt: info@kordeckipartners.com.