Companies House to centralny rejestr spółek Wielkiej Brytanii. Dla polskiego nabywcy weryfikującego zagraniczne zabezpieczenie jest to jeden z nielicznych rejestrów, który łączy dane korporacyjne, strukturę własności i obciążenia na majątku w jednym, bezpłatnym i publicznie dostępnym źródle. Kluczowe pytanie przy ocenie zabezpieczenia brzmi: co dokładnie rejestr pokazuje, a gdzie jego obraz się urywa.
- Co pokazuje
- Dane korporacyjne spółki, udziałowców i osoby sprawujące znaczącą kontrolę (PSC), złożone sprawozdania finansowe oraz rejestr obciążeń (charges). Źródło: Companies House · swerzone 2026-06-06
- Koszt dostępu
- Bezpłatnie. Licencja OGL v3.0 zezwala na redystrybucję z atrybucją. Źródło: Companies House · swerzone 2026-06-06
- Warunek dostępu
- Rejestracja konta nie jest wymagana do przeglądania danych. Pobieranie dokumentów — bez opłat.
- Czego nie pokazuje
- Nieruchomości i ich obciążeń hipotecznych — to odrębny rejestr HM Land Registry, płatny. Właściciela pojazdu — DVLA nie ujawnia tej informacji publicznie.
Rejestr obciążeń: co widać na poziomie spółki
Rejestr obciążeń (Register of Charges) dostępny w Companies House zawiera opisy ustanowionych zabezpieczeń, daty ich utworzenia i rejestracji oraz złożone dokumenty. Obciążenie zarejestrowane przez wierzyciela pojawia się jako oddzielny wpis z opisem aktywów objętych zabezpieczeniem.
Weryfikacja wartości zabezpieczenia wymaga odpowiedzi na dwa pytania. Pierwsze: czy obciążenie zostało zarejestrowane i kiedy. Drugie: jakie aktywa obejmuje jego opis. Rejestr odpowiada na oba. Nie odpowiada na pytanie, jaka kwota pozostaje do spłaty na dzień zapytania — to wymaga kontaktu z wierzycielem lub analizy sprawozdań finansowych.
Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością i spółki akcyjne mają obowiązek rejestrowania charges w ciągu 21 dni od ich ustanowienia. Brak wpisu w rejestrze nie gwarantuje braku obciążenia — istnieje ryzyko opóźnionej rejestracji lub obciążenia ustanowionego na aktywach, które nie wymagają rejestracji w Companies House.
PSC i struktura właścicielska: wyjątek od reguły unijnej
Rejestr PSC (Persons with Significant Control) jest publicznie dostępny. To wyjątek od ogólnej reguły obowiązującej w krajach UE po wyroku TSUE C-37/20, gdzie dostęp do rejestrów beneficjentów rzeczywistych jest domyślnie zamknięty. W Wielkiej Brytanii dane PSC są jawne bez konieczności wykazania uzasadnionego interesu.
Rejestr PSC ujawnia osoby fizyczne lub podmioty sprawujące kontrolę powyżej 25% udziałów lub głosów. Spółka ma obowiązek aktualizacji danych PSC w ciągu 14 dni od zmiany. Rejestr nie weryfikuje samodzielnie poprawności złożonych informacji — dane pochodzą od spółki.
| Element | Źródło w CH | Poziom dostępu | Ograniczenie |
|---|---|---|---|
| Rejestr obciążeń (charges) | Register of Charges | Bezpłatny, publiczny | Nie pokazuje salda zadłużenia |
| Struktura udziałowców | Confirmation Statement | Bezpłatny, publiczny | Dane na dzień złożenia dokumentu |
| Beneficjenci rzeczywiści (PSC) | PSC Register | Bezpłatny, publiczny | Dane deklarowane przez spółkę |
| Sprawozdania finansowe | Filed Accounts | Bezpłatny, publiczny | Małe spółki składają uproszczone; luka czasowa do 9 miesięcy |
| Postępowania upadłościowe | Individual Insolvency Register / The Gazette | Bezpłatny, publiczny | Dwa odrębne źródła; pełny obraz wymaga obu |
| Nieruchomości i hipoteki | HM Land Registry (odrębny rejestr) | Płatny | £7 za tytuł; £15 za wyszukiwanie po nazwie (PN1) |
| Własność pojazdów | DVLA (odrębny rejestr) | Niedostępny publicznie | DVLA nie ujawnia właściciela |
| Licencje i zezwolenia | FCA i inne regulatory sektorowe | Zróżnicowany | Brak jednego centralnego rejestru |
Sprawozdania finansowe: co złożono i kiedy
Złożone sprawozdania finansowe są dostępne bezpłatnie. Termin złożenia wynosi do 9 miesięcy od końca roku obrotowego dla spółek prywatnych. Oznacza to, że najnowsze dostępne dane mogą być oddalone od daty zapytania nawet o 21 miesięcy.
Małe spółki (small companies) mogą składać uproszczone sprawozdania bez rachunku zysków i strat. Mikroprzedsiębiorstwa (micro-entities) mają jeszcze węższy zakres obowiązków informacyjnych. Przy ocenie zabezpieczenia opartego na aktywach takich podmiotów dane z rejestru będą niepełne.
Postępowania upadłościowe i restrukturyzacyjne
Informacje o postępowaniach upadłościowych i restrukturyzacyjnych dotyczących spółek publikowane są w The Gazette — oficjalnym dzienniku urzędowym Wielkiej Brytanii. Individual Insolvency Register obejmuje postępowania wobec osób fizycznych. Pełny obraz wymaga sprawdzenia obu źródeł.
Brak wpisu w rejestrze nie wyklucza złożonego, lecz jeszcze niepublikowanego wniosku. Luka czasowa między złożeniem wniosku a jego publikacją jest realnym ryzykiem przy weryfikacji zabezpieczenia.
Listy sankcyjne: OFSI
OFSI (Office of Financial Sanctions Implementation) prowadzi skonsolidowaną listę sankcji finansowych obowiązujących w Wielkiej Brytanii. Lista jest bezpłatna i publicznie dostępna. Weryfikacja podmiotu oferującego zabezpieczenie pod kątem sankcji jest standardowym elementem analizy przy transakcjach z kontrahentem brytyjskim.
Granica tego, co pozwalają źródła
Companies House ustala obraz spółki na poziomie złożonych dokumentów. Rejestr nie weryfikuje treści tych dokumentów. Trzy granice są trwałe i nieprzekraczalne bez sięgnięcia do innych źródeł:
- Saldo zadłużenia z tytułu obciążenia — rejestr charges pokazuje fakt ustanowienia i opis aktywów. Kwota pozostająca do spłaty nie jest ujawniana. Ustalenie salda wymaga analizy sprawozdań finansowych lub kontaktu z wierzycielem.
- Nieruchomości — Companies House nie zawiera danych o tytułach własności nieruchomości ani hipotekach. Te informacje są w HM Land Registry, który jest osobnym, płatnym rejestrem. Tytuł kosztuje £7, wyszukiwanie po nazwie właściciela — £15 (formularz PN1, wyłącznie papierowy).
- Aktualność danych PSC — spółka ma 14 dni na zgłoszenie zmiany. W tym oknie rejestr może nie odzwierciedlać rzeczywistej struktury kontroli. Dane są deklarowane przez spółkę; Companies House nie przeprowadza ich niezależnej weryfikacji.
Wynik analizy opartej wyłącznie na Companies House jest kompletny w zakresie obciążeń na poziomie spółki. Nie jest kompletny w zakresie aktywów nieruchomościowych i pojazdów. Tę granicę podajemy przed zleceniem — nie po.
Gdzie źródła się rozchodzą
Rozbieżność pojawia się najczęściej między rejestrem charges a sprawozdaniami finansowymi. Obciążenie zarejestrowane w Companies House może opisywać aktywa szerzej lub węziej niż wykazane w bilansie. Różnica między opisem prawnym a wartością księgową jest sama w sobie wynikiem analizy.
Drugi punkt rozbieżności: dane PSC a rzeczywista struktura kontroli. Jeśli kontrola jest sprawowana przez strukturę powierniczą lub nominowanych, rejestr PSC może wskazywać podmiot pośredni, a nie osobę ostatecznie kontrolującą. W takiej sytuacji łańcuch własności urywa się na poziomie ujawnionym przez spółkę.
Najczęściej zadawane pytania
Czy Companies House jest naprawdę bezpłatny?
Tak. Dostęp do danych i dokumentów jest bezpłatny, licencja OGL v3.0 zezwala na ich redystrybucję z atrybucją. Opłata w raporcie faktograficznym pokrywa pracę analityczną: identyfikację właściwego podmiotu po krajowym identyfikatorze, wyciągnięcie właściwych dokumentów, ich interpretację w języku polskim i zestawienie z pozostałymi źródłami.
Czy brak wpisu w rejestrze charges oznacza brak obciążeń?
Nie. Brak wpisu oznacza brak obciążenia zarejestrowanego w Companies House. Obciążenia na nieruchomościach są rejestrowane w HM Land Registry. Obciążenia na pojazdach — w DVLA, niedostępne publicznie. Opóźniona rejestracja w granicach 21-dniowego terminu jest dopuszczalna prawnie.
Jak aktualne są dane w rejestrze?
Dane korporacyjne i PSC — aktualizowane na bieżąco, z 14-dniowym oknem zgłoszeniowym dla zmian PSC. Sprawozdania finansowe — z opóźnieniem do 9 miesięcy od końca roku obrotowego. Przy weryfikacji zabezpieczenia data ostatniego złożonego dokumentu jest informacją krytyczną.
Co obejmuje weryfikacja sankcyjna?
Lista OFSI obejmuje sankcje finansowe obowiązujące w Wielkiej Brytanii. Weryfikacja obejmuje podmiot oferujący zabezpieczenie oraz — w zależności od struktury transakcji — osoby z rejestru PSC. Sankcje unijne i amerykańskie to odrębne listy, wymagające odrębnego sprawdzenia.
Zastrzeżenie: Niniejszy raport stanowi zestawienie faktów z rejestrów urzędowych i źródeł publicznych. Ma charakter wyłącznie informacyjny, nie stanowi porady prawnej i nie zawiera oceny prawnej ustalonych faktów. KORDECKI & Partners nie ponosi odpowiedzialności za działania podjęte lub zaniechane na podstawie tego materiału. W sprawie konkretnej sytuacji prosimy o kontakt: info@kordeckipartners.com.