Firma handlowa z Mazowsza traci kluczowego kontrahenta w lutym. Zarząd wie, że bez natychmiastowego działania wartość przedsiębiorstwa stopnieje w ciągu kilku miesięcy. Klasyczna upadłość zajmie lata. Tymczasem jest instrument, który pozwala sprzedać zorganizowaną część przedsiębiorstwa w trybie przygotowanej likwidacji – zanim wierzyciele zdążą zablokować transakcję.

Pre-pack, czyli przygotowana likwidacja, to procedura upadłościowa uregulowana w Prawie upadłościowym, umożliwiająca sprzedaż przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części z góry ustalonemu nabywcy. Wniosek składa się do sądu upadłościowego łącznie z wnioskiem o ogłoszenie upadłości. Sąd ma 30 dni na rozpatrzenie całości. Kluczowy termin dla zarządu to 30 dni od zaistnienia stanu niewypłacalności – wynikający z art. 21 ust. 1 Prawa upadłościowego.

Ten materiał wyjaśnia, kto może skorzystać z pre-packu, jak wygląda harmonogram procedury i jakie działania zarząd powinien podjąć natychmiast. Bezczynność oznacza tu utratę wartości firmy – i osobistą odpowiedzialność członków zarządu.

Czym jest pre-pack i kto może z niego skorzystać?

Pre-pack to mechanizm przygotowanej likwidacji osadzony w polskim Prawie upadłościowym. Pozwala na sprzedaż przedsiębiorstwa dłużnika konkretnemu nabywcy – po cenie ustalonej przez biegłego – już w postanowieniu o ogłoszeniu upadłości. Sąd Rejonowy właściwy dla siedziby dłużnika rozpatruje wniosek łącznie z wnioskiem głównym.

Z procedury mogą skorzystać wszyscy dłużnicy spełniający przesłanki upadłości. Zgodnie z art. 11 ust. 1a Prawa upadłościowego, domniemanie niewypłacalności powstaje, gdy opóźnienie w regulowaniu zobowiązań przekracza 3 miesiące. Nie ma progu przychodowego ani minimalnego poziomu zadłużenia – instrument jest dostępny zarówno dla małych spółek z o.o., jak i dla dużych grup kapitałowych.

W praktyce pre-pack najlepiej sprawdza się, gdy: istnieje gotowy nabywca (inwestor branżowy lub fundusz), przedsiębiorstwo ma wartość operacyjną, której nie wolno zmarnować, oraz gdy zarząd działa z wyprzedzeniem. Nabywcą może być podmiot powiązany z dłużnikiem – ale wtedy wycena biegłego podlega szczególnej kontroli sądu, a KRS i KAS przyglądają się transakcji uważnie.

  • Dłużnik: spółka kapitałowa lub osobowa spełniająca test niewypłacalności
  • Nabywca: dowolny podmiot, w tym podmiot powiązany (wymaga wyceny biegłego)
  • Przedmiot sprzedaży: całe przedsiębiorstwo lub jego zorganizowana część
  • Sąd właściwy: Sąd Rejonowy – Wydział Gospodarczy ds. upadłościowych

Odpowiedzialność zarządu za spóźnione działanie jest realna. Art. 299 § 1 k.s.h. nakłada na członków zarządu spółki z o.o. solidarną odpowiedzialność za zobowiązania spółki, gdy egzekucja okazała się bezskuteczna. Równolegle art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej rozciąga tę odpowiedzialność na zaległości podatkowe. Okno czasowe na bezpieczne działanie jest krótkie.

Jak wygląda harmonogram pre-packu – od decyzji do sprzedaży?

Harmonogram pre-packu można podzielić na trzy fazy. Pierwsza to przygotowanie – trwa od 4 do 8 tygodni i obejmuje due diligence, wybór nabywcy, negocjacje warunków oraz zlecenie wyceny biegłemu. Druga to złożenie wniosku i oczekiwanie na decyzję sądu – maksymalnie 30 dni. Trzecia to realizacja transakcji po ogłoszeniu upadłości – zazwyczaj kilka dni roboczych od uprawomocnienia się postanowienia.

Łącznie od decyzji zarządu do zamknięcia transakcji mija od 8 do 14 tygodni. To radykalnie krócej niż klasyczna upadłość likwidacyjna, która w Polsce trwa średnio od 2 do 4 lat. Dla porównania – uproszczone postępowanie układowe jest szybsze, ale nie gwarantuje transferu aktywów do nowego podmiotu.

Wniosek o zatwierdzenie warunków sprzedaży składa się razem z wnioskiem o ogłoszenie upadłości. Do wniosku należy dołączyć: opis i wycenę przedmiotu sprzedaży sporządzoną przez biegłego, projekt umowy sprzedaży oraz oświadczenie nabywcy o gotowości do zawarcia transakcji. Brak któregokolwiek z tych elementów skutkuje odrzuceniem wniosku bez wzywania do uzupełnienia.

Warto pamiętać, że restrukturyzacja w trybie Prawa restrukturyzacyjnego – jako alternatywa – wymaga, by dłużnik był jedynie zagrożony niewypłacalnością, nie zaś głęboko niewypłacalny. Gdy płynność jest już utracona, pre-pack bywa jedyną ścieżką zachowania wartości. Szczegółowe porównanie obu ścieżek zawiera nasz materiał o due diligence środowiskowym nieruchomości w Polsce w kontekście aktywów przejmowanych w transakcjach pre-packowych.

Co zarząd powinien zrobić w ciągu najbliższych 30 dni?

Bezczynność zamyka drogę do pre-packu. Wartość operacyjna przedsiębiorstwa spada z każdym tygodniem zwłoki – pracownicy odchodzą, kontrakty wygasają, zapasy się dezaktualizują. Jednocześnie biegnie termin z art. 21 ust. 1 Prawa upadłościowego: 30 dni od zaistnienia niewypłacalności na złożenie wniosku. Przekroczenie tego terminu to odpowiedzialność osobista – nieodwracalna.

Działania natychmiastowe dla zarządu:

  • Zidentyfikuj datę zaistnienia niewypłacalności i oblicz pozostały czas na wniosek
  • Zleć biegłemu wycenę przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części
  • Zidentyfikuj potencjalnych nabywców i rozpocznij rozmowy poufne
  • Skompletuj dokumentację finansową za ostatnie 24 miesiące dla sądu
  • Zasięgnij opinii prawnej co do wyboru między pre-packiem a restrukturyzacją

Mikroprzedsiębiorcy muszą pamiętać o jednym: pre-pack nie jest zwolnieniem z obowiązku złożenia wniosku upadłościowego w terminie. Wniosek o zatwierdzenie warunków sprzedaży jest wnioskiem dodatkowym – składanym łącznie, nie zamiast. Spółka z Podkarpacia, która w jesieni 2024 r. złożyła sam wniosek pre-packowy bez wniosku głównego, straciła kilka tygodni i musiała całą procedurę powtórzyć.

Konkretna sytuacja Państwa spółki wymaga oceny, czy pre-pack jest właściwą ścieżką – czy może lepszym rozwiązaniem jest restrukturyzacja lub przyspieszony układ. Każda nieodwracalna decyzja podjęta bez analizy zamyka kolejne opcje i zwiększa ryzyko osobistej odpowiedzialności zarządu.

Jeśli Państwa spółka jest niewypłacalna lub zagrożona niewypłacalnością i rozważacie pre-pack lub alternatywne ścieżki restrukturyzacyjne – przeprowadzimy analizę dostępnych instrumentów, ocenimy termin złożenia wniosku i przygotujemy dokumentację dla sądu: info@kordeckipartners.com.

KORDECKI & Partners to kancelaria prawna z siedzibą w Warszawie i Krakowie, doradzająca klientom biznesowym w 30 jurysdykcjach. Zespół łączy doświadczenie w prawie polskim i międzynarodowym z praktycznym podejściem do restrukturyzacji, postępowań upadłościowych i transakcji pre-packowych. Pracujemy z polskimi przedsiębiorcami, inwestorami zagranicznymi i działami prawnymi korporacji. W sprawie Państwa sytuacji: info@kordeckipartners.com.

Zastrzeżenie: Niniejsza publikacja służy wyłącznie celom informacyjnym i nie stanowi porady prawnej. Informacje zawarte w materiale nie powinny być traktowane jako substytut profesjonalnej porady prawnej dostosowanej do konkretnych okoliczności. KORDECKI & Partners nie ponosi odpowiedzialności za działania podjęte lub zaniechane na podstawie treści tego materiału. W sprawie porady dotyczącej Państwa konkretnej sytuacji prosimy o kontakt: info@kordeckipartners.com.